พัทยาคืออะไร และตั้งอยู่ที่ไหน?

เมืองที่หลายคนมีภาพจำ — แต่ความจริงได้เปลี่ยนไปแล้ว

พัทยาเป็นหนึ่งในชื่อเมืองที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดของประเทศไทย แต่ในขณะเดียวกันก็เป็นเมืองที่ถูกเข้าใจผิดมากที่สุดเช่นกัน สำหรับบางคน พัทยาคือภาพจำของจุดหมายปลายทางสำหรับการท่องเที่ยวระยะสั้นเมื่อหลายสิบปีก่อน ขณะที่อีกหลายคนยังคงมองเมืองนี้ผ่านมุมมองที่จำกัดจากพาดหัวข่าวหรือคำบอกเล่า

แต่ความเป็นจริงของพัทยาในวันนี้แตกต่างออกไปอย่างมาก

พัทยาในปัจจุบันคือเมืองชายฝั่งที่ทำงานได้อย่างสมบูรณ์ เป็นเมืองที่มีความหลากหลาย มีความเป็นนานาชาติ และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง หากต้องการเข้าใจว่าพัทยาในวันนี้คืออะไร การเริ่มต้นจากคำถามที่ผู้คนมักสงสัยมากที่สุดจะช่วยให้เห็นภาพได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

คำถามสั้น ๆ ที่ผู้คนมักถามเกี่ยวกับพัทยา

พัทยาเป็นเพียงเมืองท่องเที่ยวเท่านั้นหรือไม่? 

ไม่ใช่ แม้ว่าการท่องเที่ยวจะยังคงมีบทบาทสำคัญ แต่พัทยายังเป็นบ้านของผู้อยู่อาศัยระยะยาว ครอบครัว ผู้เกษียณอายุ ผู้เชี่ยวชาญ และเจ้าของธุรกิจ เมืองแห่งนี้มีเขตที่อยู่อาศัย โรงเรียน โรงพยาบาล และศูนย์กลางทางการค้าที่เปิดให้บริการตลอดทั้งปี

พัทยามีแค่เรื่องสถานบันเทิงยามค่ำคืนเท่านั้นหรือไม่? 

ภาพลักษณ์นั้นเกิดขึ้นในช่วงเวลาหนึ่งของอดีต ปัจจุบัน สถานบันเทิงยามค่ำคืนเป็นเพียงส่วนเล็ก ๆ ของเมืองที่มีโครงสร้างและวิถีชีวิตที่สมดุลมากขึ้น

พัทยาเหมาะสำหรับครอบครัวและผู้เกษียณอายุหรือไม่? 

เหมาะอย่างยิ่ง กลุ่มคนเหล่านี้กลายเป็นสัดส่วนสำคัญของประชากรพัทยาในปัจจุบัน ด้วยแรงดึงดูดจากโรงเรียนนานาชาติ ระบบสาธารณสุข ไลฟ์สไตล์ที่ครบครัน และการใช้ชีวิตริมทะเล

ทำไมหลายคนจึงเลือกใช้ชีวิตในพัทยาแทนกรุงเทพฯ? 

เพราะต้องการพื้นที่มากขึ้น อากาศทะเล การเดินทางที่สั้นกว่า และจังหวะชีวิตที่ผ่อนคลายกว่า ขณะเดียวกันก็ยังสามารถเข้าถึงเมืองหลวงและระบบคมนาคมหลักได้อย่างสะดวก

จากหมู่บ้านชาวประมงสู่เวทีระดับโลก

ก่อนที่จะมีตึกสูงและทางเดินเลียบชายหาด พัทยาเคยเป็นหมู่บ้านชาวประมงเล็ก ๆ ริมอ่าวไทย วิถีชีวิตในขณะนั้นผูกพันกับทะเล เรือประมงขนาดเล็ก ตลาดท้องถิ่น และชุมชนที่ใกล้ชิดกัน

การเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญครั้งแรกของเมืองเกิดขึ้นในช่วงสงครามเวียดนาม ราวทศวรรษ 1960 ถึงต้นทศวรรษ 1970 เมื่อทหารสหรัฐฯ ที่ประจำการในประเทศไทยใช้สนามบินอู่ตะเภาเป็นฐานยุทธศาสตร์ในการปฏิบัติภารกิจ พัทยาซึ่งอยู่ไม่ไกลและมีชายหาดที่สงบ จึงกลายเป็นจุดพักผ่อนและฟื้นฟูกำลังที่ได้รับความนิยม

จากจุดเริ่มต้นในฐานะเมืองตากอากาศเล็ก ๆ พัทยาเริ่มเป็นที่รู้จักในระดับนานาชาติ โรงแรมเริ่มผุดขึ้นตามแนวอ่าว โครงสร้างพื้นฐานได้รับการพัฒนา และเมืองก็ค่อย ๆ เปลี่ยนผ่านจากหมู่บ้านสู่เมืองท่องเที่ยวอย่างเงียบ ๆ

การเติบโตอย่างรวดเร็วและยุคที่กำหนดภาพลักษณ์ (ปลายทศวรรษ 1990–2010)

ในช่วงปลายทศวรรษ 1990 ถึงต้นทศวรรษ 2000 พัทยาได้ยืนหยัดอย่างชัดเจนบนแผนที่การท่องเที่ยวระดับโลก จำนวนนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว การพัฒนาเมืองเร่งตัว และพัทยากลายเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในเรื่องสถานบันเทิงและย่านความบันเทิงยามค่ำคืน

ช่วงเวลานี้มีบทบาทสำคัญในการสร้างภาพลักษณ์ของพัทยาในสายตาชาวต่างชาติเป็นเวลาหลายปี อย่างไรก็ตาม ในขณะที่ภาพลักษณ์นั้นกำลังก่อตัว เมืองเองก็เริ่มเปลี่ยนแปลงจากภายในอย่างต่อเนื่อง

โรงพยาบาลขยายตัวและได้รับการรับรองในระดับสากล ถนนหนทางได้รับการปรับปรุง โครงการที่อยู่อาศัยเริ่มขยายออกไปยังพื้นที่ด้านใน ศูนย์การค้า ท่าจอดเรือ และแหล่งท่องเที่ยวสำหรับครอบครัวเริ่มเกิดขึ้น พัทยาไม่ได้เติบโตไปในทิศทางเดียวอีกต่อไป แต่กำลังกระจายตัวและหลากหลายมากขึ้น

พัทยาอยู่ที่ไหน — และทำไมทำเลจึงสำคัญ

พัทยาตั้งอยู่ในจังหวัดชลบุรี บนพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคตะวันออกของประเทศไทย ห่างจากกรุงเทพมหานครไปทางตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ 150 กิโลเมตร

ด้วยทางหลวงและมอเตอร์เวย์ที่ทันสมัย การเดินทางระหว่างกรุงเทพฯ และพัทยาใช้เวลาประมาณหนึ่งชั่วโมงเท่านั้น ทำให้ผู้อยู่อาศัยสามารถเพลิดเพลินกับการใช้ชีวิตริมทะเล ขณะเดียวกันก็ยังเชื่อมต่อกับศูนย์กลางธุรกิจ การคมนาคม และเที่ยวบินระหว่างประเทศของเมืองหลวงได้อย่างสะดวก

ที่สำคัญไม่แพ้กันคือ พัทยาตั้งอยู่ใจกลางของโครงการพัฒนาที่ทะเยอทะยานที่สุดของประเทศไทย นั่นคือเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ซึ่งเป็นโครงการระยะยาวที่นำมาซึ่งการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ธุรกิจระดับนานาชาติ และแรงงานผู้เชี่ยวชาญเข้าสู่ภูมิภาคนี้

จากศูนย์กลางความบันเทิงสู่เมืองแห่งไลฟ์สไตล์

ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา พัทยาได้ผ่านการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญอีกครั้ง เมืองได้ขยายตัวออกไปไกลเกินกว่าพื้นที่ชายหาดดั้งเดิม ทั้งในเชิงกายภาพและโครงสร้างสังคม

พื้นที่ที่ปัจจุบันถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของ “พัทยาในความหมายที่กว้างขึ้น” ได้แก่

• พัทยาตะวันออก แหล่งที่อยู่อาศัย โรงเรียนนานาชาติ สนามกอล์ฟ และชุมชนสำหรับครอบครัว

• ห้วยใหญ่ พื้นที่อยู่อาศัยความหนาแน่นต่ำ โครงการใหม่ และการเข้าถึงมอเตอร์เวย์ที่สะดวก

• บางเสร่ เมืองชายทะเลที่ผสมผสานเสน่ห์ของชุมชนดั้งเดิมเข้ากับโครงการริมทะเลระดับหรู

พื้นที่เหล่านี้ได้เปลี่ยนความหมายของคำว่า “พัทยา” ไปอย่างสิ้นเชิง

พัทยาในวันนี้มีความเป็นนานาชาติและเป็นมิตรกับครอบครัวมากกว่าหลายทศวรรษก่อน การเปลี่ยนแปลงนี้เกิดจากปัจจัยสำคัญหลายประการ ได้แก่

• โรงเรียนนานาชาติระดับโลกที่รองรับครอบครัวจากหลากหลายประเทศ

• สนามกอล์ฟมาตรฐานสากลที่ดึงดูดทั้งผู้อยู่อาศัยและนักท่องเที่ยว

• สวนน้ำ โรงแรม และรีสอร์ตริมชายหาดจากแบรนด์ชั้นนำ

• สถานพยาบาลสมัยใหม่และโรงพยาบาลเอกชน

• ระบบถนนที่พัฒนา เชื่อมต่อพัทยากับนิคมอุตสาหกรรมและสนามบิน

ผู้เกษียณอายุให้ความสำคัญกับค่าครองชีพที่เข้าถึงได้และระบบสาธารณสุข ครอบครัวชื่นชมทางเลือกด้านการศึกษาและสมดุลของชีวิต ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญได้ประโยชน์จากการเชื่อมต่อกับศูนย์กลางธุรกิจบนชายฝั่งทะเลตะวันออก

การใช้ชีวิตที่เชื่อมต่อได้ไกลกว่าขอบเมือง

เสน่ห์ของพัทยายังได้รับการเสริมด้วยความสะดวกในการเดินทาง

• กรุงเทพฯ อยู่ห่างออกไปประมาณหนึ่งชั่วโมง

• มีสนามบินนานาชาติหลายแห่งในระยะที่เดินทางสะดวก

• เกาะท่องเที่ยวยอดนิยม เช่น เกาะเสม็ด และเกาะช้าง อยู่ห่างออกไปเพียงไม่กี่ชั่วโมง

• การเดินทางในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นไปอย่างรวดเร็วและสะดวก

มีเพียงไม่กี่เมืองในประเทศไทยที่สามารถผสานการใช้ชีวิตริมทะเลเข้ากับการเข้าถึงระดับภูมิภาคได้เช่นนี้

พัทยาในวันนี้ — และก้าวต่อไปข้างหน้า

เรื่องราวของพัทยาคือเรื่องของการปรับตัวอย่างต่อเนื่อง จากหมู่บ้านชาวประมง สู่เมืองพักผ่อนของทหาร จากแหล่งท่องเที่ยวสู่เมืองแห่งไลฟ์สไตล์ แต่ละช่วงเวลาได้เพิ่มมิติใหม่ให้กับอัตลักษณ์ของเมือง

พัทยาในวันนี้มอบสิ่งต่อไปนี้

• คุณภาพชีวิตที่ดีริมทะเล

• ชุมชนชาวต่างชาติที่หลากหลาย

• โครงสร้างพื้นฐานและการเชื่อมต่อที่แข็งแกร่ง

• ความสมดุลระหว่างความสะดวกสบายของเมืองและวิถีชีวิตที่ผ่อนคลาย

สำหรับหลายคน พัทยาไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ท่องเที่ยวอีกต่อไป
แต่กลายเป็นสถานที่สำหรับตั้งถิ่นฐาน เลี้ยงดูครอบครัว ใช้ชีวิตหลังเกษียณ ลงทุน และสร้างชีวิตระยะยาว

และการเปลี่ยนแปลงนั้น… ยังคงดำเนินต่อไป